ABD Başkan Yardımcısı Vance: İran ile nükleer anlaşmaya çok yakınız
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran ile yürütülen nükleer müzakerelerdebazı anlaşmazlıkların sürdüğünü ancak tarafların anlaşmaya varmaya “çok yakın” olduğunusöyledi. The Hill gazetesinin haberine göre Vance, Maryland eyaletindeki Joint Base AndrewsHavalimanı’nda gazetecilere yaptığı açıklamada, ABD ile İran arasındaki görüşmelere ilişkindeğerlendirmelerde bulundu.
“Bazı pürüzler sürüyor”
Müzakerelerde İran’ın nükleer programına ilişkin bazı anlaşmazlıkların devam ettiğini belirtenVance, buna rağmen tarafların ilerleme kaydettiğini ifade etti. İran’ın nükleer kapasitesi dahilbazı başlıklarda görüş alışverişinin sürdüğünü aktaran Vance, “Nükleer meseleyle ilgili birkaçtemel sorun var: yüksek oranda zenginleştirilmiş stoklar ve zenginleştirme konusu. Ancak şuana kadar iyi niyetle müzakere ettiklerini düşünüyoruz ve bazı ilerlemeler sağlıyoruz” dedi.
Trump’ın onayı bekleniyor
ABD Başkan Yardımcısı Vance, müzakerelerde ilerleme sağlamayı umduklarını belirterek, olasıbir anlaşmanın ABD Başkanı Donald Trump tarafından onaylanmasının mümkün olduğunusöyledi. Ancak Vance, anlaşmanın henüz kesinleşmediğini vurgulayarak süreçte nihai aşamayaulaşılmadığını kaydetti.
Amerikan Axios haber platformunda yer alan ve isimleri açıklanmayan iki ABD'li yetkiliyedayandırılan haberde, ABD ile İranlı müzakerecilerin ateşkesin uzatılması ve İran'ın nükleerprogramına ilişkin görüşmelerin yapılması için 60 günlük bir anlaşmaya vardıkları iddiaedilmişti.
Mutabakat zaptının detayları
ABD’li yetkililerin aktardığı bilgilere göre, 60 günlük mutabakat şu maddeleri içeriyor:
Hürmüz Boğazı: Boğazdaki gemi trafiği "kısıtlamasız" olacak. Bir ABD’li yetkili, bunun;herhangi bir vergi veya tacizin olmayacağı ve İran’ın 30 gün içinde boğazdaki tüm mayınlarıtemizlemesi gerektiği anlamına geldiğini belirtti.
Deniz Ablukası: ABD’nin uyguladığı deniz ablukası kaldırılacak; ancak bu süreç, ticari gemitrafiğinin geri dönüş oranına bağlı olarak kademeli şekilde işleyecek.
Nükleer Program: Mutabakata göre İran, nükleer silah peşinde koşmayacak. 60 günlük sürezarfında görüşülecek ilk konu, İran’ın zenginleştirilmiş uranyumunun nasıl imha edileceği vezenginleştirme süreciyle nasıl başa çıkılacağı olacak.
Yaptırımlar ve Yardımlar: ABD, yaptırımların hafifletilmesi ve İran’ın dondurulmuş varlıklarınınserbest bırakılması konularını müzakere etmeyi taahhüt edecek. Ayrıca İran’ın insani yardım veticari mal alımına başlaması için bir mekanizma kurulacak.
Yetkililer, anlaşma şartları üzerinde Salı gününe kadar büyük oranda mutabık kalındığını ancakher iki tarafın da üst yönetimlerinden onay beklediğini ifade etti. ABD’li kaynaklar, İran tarafınıngerekli onayı aldıklarını ve imzalamaya hazır olduklarını ilettiklerini söylese de, İran makamlarıbu bilgiyi henüz resmen doğrulamadı.
ABD’li müzakereciler, varılan mutabakatın detaylarını Donald Trump’a sundu. Ancak BaşkanTrump’ın metni hemen imzalamadığı bildirildi. Bir yetkili, "Başkan, arabuluculara birkaç gündüşünmek istediğini iletti" dedi.
Bu mutabakat zaptının imzalanması, savaşın başlamasından bu yana kaydedilen en önemlidiplomatik ilerleme olacak. Ancak Trump’ın nükleer taleplerini içeren ve temel sorunları köktençözen nihai bir anlaşma için halen yoğun ve uzun vadeli müzakerelere ihtiyaç duyulduğuvurgulanıyor.
Daha önce de Trump ve danışmanları, savaşın farklı aşamalarında birkaç kez anlaşmaya çokyaklaştıklarını düşünmüş ancak bu girişimler sonuçsuz kalmıştı.
