Adalet Bakanı Akın Gürlek, 12. Yargı Paketi detayları hakkında bilgi verdi.
Yargı süreçlerinin daha süratli, etkili ve verimli bir şekilde yürütülmesini amaçlayan düzenlemeleri kapsayan 12. Yargı Paketi, Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Kamuoyunda ‘12. Yargı Paketi’ olarak adlandırılan 7589 sayılı ‘Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’ ile ilgili açıklamalarda bulunan Bakan Gürlek, “Yargı mekanizmasını hızlandıran, vatandaşlarımızın adalete ulaşımını kolaylaştıran ve hukuk sistemimizi tahkim eden düzenlemeleri kararlılıkla uygulamaya devam edeceğiz” ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Sayın Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde, Türkiye Yüzyılı’nı Adaletin Yüzyılı yapma hedefiyle çalıştıklarını belirten Bakan Gürlek, “Hukukun üstünlüğünü merkezine alan, güven telkin eden, erişilebilir ve öngörülebilir bir adalet yapısı için reform çalışmalarımızı azimle sürdürüyoruz” dedi.
Bakan Gürlek, kanun taslağının hazırlanış ve yasalaşma süreçlerine destek veren AK Parti Grubuna ve Cumhur İttifakı ortağı Milliyetçi Hareket Partisi milletvekillerine şükranlarını sundu.
Yürürlüğe giren yeni paketle birlikte 13 farklı kanunda değişikliğe gidilirken, düzenleme bir geçici maddeyle beraber toplam 28 maddeden meydana geldi.
Yargılama süreçlerinin hızlandırılması, uyuşmazlıkların daha kısa sürede çözüme kavuşturulması ve adalete erişimin kolaylaştırılması amacıyla hayata geçirilen temel düzenlemeler şu şekilde sıralandı:
YARGININ ETKİN VE VERİMLİ İŞLEMESİNE YÖNELİK YAPILAN DEĞİŞİKLİK DÜZENLEMELERİ
1- Duruşmalar arasındaki süre üç ayı geçemeyecek
Yazılı yargılama usulünün uygulandığı davalarda, istisnai durumlar dışında iki duruşma arasındaki sürenin en fazla 3 ay olabileceği hükme bağlanmaktadır.
2- Miras kalan taşınmazların satışında mirasçılara öncelik verilecek
Sadece miras yoluyla intikal eden ve üçüncü şahısların mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazlarda, ortaklığın satışla giderilmesi için yapılan açık artırmaların ilk aşamasında (malın kıymetinin %100'ü üzerinden), yalnızca mirasçıların katılım sağlaması esası benimsenmektedir.
3- Pay sahipleri de teminat yatıracak
Ortaklığın satış yoluyla sona erdirilmesi sürecinde, pay sahiplerine de teminat yatırma zorunluluğu getirilmektedir.
4- İhale bedelini yatırmayanın teminatı iade edilmeyecek
İhale alıcısının en yüksek teklifi vermesine rağmen bedeli süresinde yatırmaması durumunda, teminatın iade edilmeyeceği, öncelikle masrafların karşılanacağı, kalan tutarın ise hak sahiplerine paylaştırılacağı düzenlenmektedir.
5- İhalenin iptaline neden olana para cezası verilecek
İhale alıcısının ödemeyi zamanında yapmayarak ihalenin iptal olmasına sebebiyet vermesi durumunda, teklif ettiği tutarın yüzde beşi oranında idari para cezasına çarptırılması öngörülmektedir.
6- Belirsiz alacak davası kaldırılacak
Belirsiz alacak davası uygulaması sona erdirilmektedir. Buna karşın, kısmi davalarda zamanaşımının, alacağın tamamı için dava tarihinden itibaren kesildiği kabul edilmektedir.
7- Vesayet altındaki kişilerin malları elektronik ortamda satılacak
Vesayet altındaki bireylerin taşınır ve taşınmaz varlıklarının satış işlemleri UYAP e-satış portalı üzerinden gerçekleştirilecektir.
8- Gereksiz bilirkişi incelemesine disiplin yaptırımı uygulanacak
Hukuki bilgiyle çözülebilecek meselelerde bilirkişiye müracaat eden hâkim ve Cumhuriyet savcılarına uyarma cezası verilmesi mümkün kılınmaktadır.
9- İdare mahkemelerinde tek hâkimle görülen davalar artırılacak
İdare mahkemelerinde tek hâkim eliyle karara bağlanacak dava türlerinin kapsamı genişletilmektedir.
10- IBAN’ını kullandıranlara ceza indirimi uygulanabilecek
Sadece banka hesabını kullandırmak (iban kiralamak) yoluyla dolandırıcılık suçuna iştirak edenlere, haksızlığın boyutu gözetilerek cezada yarı oranında indirim yapılması planlanmaktadır.
ANAYASA MAHKEMESİ İPTAL KARARLARINA YÖNELİK DÜZENLEMELER
1- Kanuni faiz oranı reeskont oranına göre belirlenecek
Kanuni faiz oranının yüzde 24 yerine, Merkez Bankası tarafından belirlenen reeskont oranının yüzde 80’i (2026 yılı için reeskont oranı %38,75; bunun %80’i %31) üzerinden hesaplanmasına yönelik düzenleme getirilmektedir.
2- İş gücü kaybı tazminatlarında hesaplama yöntemi değiştirildi
Çalışma gücü kaybı veya yitirilmesi nedeniyle oluşan zararlar ile destekten yoksun kalanların tazminat hesaplama yöntemleri ile faizin başlangıç ve uygulama süreleri yeniden düzenlenmektedir. Ayrıca, peşin yapılan ödemeler toplam alacaktan oransal olarak düşülecektir.
3- İşkence ve kötü muamele suçlarında HAGB uygulanmayacak
İşkence ve eziyet suçları ile kamu görevlilerinin görevleri nedeniyle işlediği, Anayasa'nın 17. maddesi uyarınca kötü muamele sayılan suçlar için hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) kararı verilmeyecektir.
4- Kaçak sanığa yeniden yargılanma talep etme hakkı tanındı
Kaçak sanık hakkında güvenlik tedbiri kararlaştırılması durumunda, savunma hakkının tesisi amacıyla sanığa ve müdafiine yargılamanın yenilenmesini isteme hakkı verilmektedir.
5- Bazı istinaf kararlarına temyiz yolu açıldı
Adli yargıda istinaf başvurusunun kısmen veya tamamen kabulüyle verilen esas kararları, miktar olarak ilk derece mahkemesinin parasal sınırını aşıyorsa, bu kararların temyize götürülmesi mümkün hale getirilmektedir.
