BUSİAD: Dezenflasyon süreci istenilen hızda değil
Bursa Sanayicileri ve İşinsanları Derneği (BUSİAD), Bursa'nın ekonomik durumunu anlamak amacıyla Ekim 2025'te üyeleri arasında yaptığı BUSİAD İktisadi Yönelim Anketi'nin sonuçlarını duyurdu.
Bursa Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İktisat Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Metin Özdemir'in katkısıyla yürütülen araştırma, dezenflasyon sürecinin beklenilen düzeyde gerçekleşmediğini ortaya koydu.
Anket katılımcılarının yanıtlarına göre, 2025 yılının üçüncü çeyreği geride kalırken; Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın yılın ilk yarısında ekonomik faaliyetlerin yavaşladığı ve iç talebin dezenflasyona katkı sağlayacak düzeyde olduğu yönündeki görüşüne karşın, ekonominin sıkı finansal şartlara rağmen beklentilerin üzerinde büyüdüğü belirlendi. İkinci çeyrekte canlı kalan iç talebin yanı sıra, enflasyonun dezenflasyonu destekleyecek bir hızda düşmediği gözlemleniyor. Ekim 2025 (2025 III. Çeyrek) BUSİAD İktisadi Yönelim Anketi'ne verilen yanıtlar, ekonomideki büyüme eğilimini büyük ölçüde doğrulayan bir tablo çiziyor.
Bu kapsamda, anket yanıtlarındaki bir önceki çeyrekle karşılaştırıldığında; toplu olarak aşağıda belirtilmiştir:
Ankete katılan tüm işletmelerin mevcut ekonomik durumlarının bir önceki çeyreğe göre önemli ölçüde iyileştiği, imalat sanayinin ise bu düzelmeyi daha belirgin şekilde gösterdiği görülmekte. Bununla birlikte, firmalar gelecek altı ay boyunca mevcut durumlarında sınırlı bir iyileşme beklemekte. Bu beklenti, önümüzdeki üç ayda üretim hacimlerinin değişmeyeceği öngörüsüyle de uyumlu gözüktü.
İSTİHDAMDA ARTIŞ BEKLENTİSİ...
Öte yandan, firmalar önümüzdeki üç ayda istihdam seviyesinde belirgin bir artış bekliyor. Ayrıca, önümüzdeki altı ay içinde maaşlarla ilgili maliyetlerin artacağı beklentisi, bir önceki çeyreğe göre net bir artış eğiliminde. Ankete katılan tüm firmalar açısından gelecek 12 ayda makine-teçhizat yatırımları ile bina-tesis yatırım harcamalarının bir önceki çeyreğe göre toparlanması bekleniyor.
İHRACATTA DURAĞANLIK...
İhracatçı firmalar, önümüzdeki üç aya yönelik ihracat siparişlerinde bir önceki çeyrekle ortalama olarak artış beklerken, bu beklenti imalat sanayinde yatay seyretmektedir. Firmalar faiz riskinin bir önceki çeyreğe göre belirgin bir düşüş gösterdiğini ifade etmekte. Bunun yanı sıra, finansman ihtiyacının da bir önceki çeyrekteki haliyle devam etmesi bekleniyor. Tüm firmalar için kur risklerindeki küçük düşüşler, bir önceki çeyreğe göre genel anlamda gözlemleniyor. Ek olarak, gelecek üç aya yönelik Türk lirası cinsinden kredi faiz oranlarındaki aşağı yönlü beklenti zayıflamıştır.
FİYATLARDA VE MALİYETLERDE ARTIŞ BEKLENTİSİ…
Ankette bulunan tüm firmalar için, döviz kurundaki değişimlerin satış fiyatlarını etkileme süresinin genellikle 0-3 ay aralığında olduğu ve bir önceki çeyreğe göre ortalama hızın arttığı saptanmıştır. Firmalar, önümüzdeki üç ayda ortalama birim maliyetlerinin yükseleceğini beklerken, artış yönündeki beklenti bir önceki çeyreğe göre sabit kalmıştır. Gelecek üç ayda satış fiyatlarının bir önceki çeyreğe göre ortalama olarak yükseleceği tahmin edilirken, bu eğilim imalat sanayinde daha güçlüdür. Ankette yer alan tüm firmalar için yılsonu üretici fiyatları enflasyonu beklentisinin bir önceki çeyreğe göre önemli ölçüde arttığı belirtilmiştir.
ENFLASYONLA MÜCADELE...
Anket sonuçlarını değerlendiren BUSİAD Yönetim Kurulu Başkanı Buğra Küçükkayalar, enflasyon dahil ekonomik verilerdeki sınırlı iyileşmenin üretici potansiyelini engellediğini dile getirdi. Küçükkayalar, “Dünyadaki gelişmeler, ekonomik stratejiler kurmayı zorlaştıracak kadar kaygı verici. Açık ve örtülü savaşlar, ekonomik mücadeleler, her an ekonomi stratejilerimizi aniden değiştirebiliyor. Enflasyonla mücadele, öncelikli hedefimiz olmalı. Ancak, dezenflasyonun beklenen hızda ilerlemediğini görüyoruz.
Üretimden vazgeçmek, gelişmekte olan ülkeler için telafisi zor sonuçlar doğurabilir. İhracatı artıracak, kapasiteleri dolduracak, istihdamı koruyacak ve ülkemizi enflasyon sorunundan kurtaracak stratejilere odaklanmalıyız” şeklinde konuştu.
Küçükkayalar, ankete katılımın arttığını vurgulayarak, ankette yer alan BUSİAD üyesi firmalara teşekkürlerini sundu.
