Meclis'ten çocuk suçlular için yeni düzenleme: 18 yaş altına ağır hapis yolu açıldı
Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda, çocukların adli süreçlerdeki durumuna ilişkin kapsamlı düzenlemeler içeren Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kabul edildi.
Düzenlemeyle çocukların işlediği ağır suçlarda uygulanacak ceza hükümlerinden infaz sistemine, sosyal inceleme süreçlerinden ailelerin sorumluluklarına kadar birçok alanda değişikliğe gidildi.
18 yaş altına ağır hapis düzenlemesi
Kanunla Türk Ceza Kanunu'nda yapılan değişiklik kapsamında, suçun işlendiği sırada 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını tamamlamamış kişiler için yeni ceza hükümleri getirildi.
Buna göre ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda 19 yıldan 27 yıla kadar, müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda ise 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası uygulanabilecek.
Diğer cezalar bakımından ise üçte bir oranında indirim yapılacak. Bu durumda her bir fiil için verilecek hapis cezası 15 yılı aşamayacak.
Düzenlemede ayrıca bazı ağır suçlarda yaş indiriminin uygulanmamasına da imkan tanınıyor. Kasten öldürme ile ağır sonuçlara yol açan kasten yaralama suçlarında; failin kusurunun ağırlığı, suçun işleniş biçimi, amaç ve saik ile daha önce kasıtlı suçtan mahkumiyet gibi kriterler dikkate alınarak 15-18 yaş grubundaki çocuklara yaş indirimi uygulanmayabilecek.
12-15 yaş grubunda hakime yeni yetki
Kanunla 12-15 yaş grubundaki çocuklar bakımından da önemli bir değişiklik yapıldı.
Hakime, gerekli şartların oluşması halinde bir üst yaş grubuna ilişkin ceza rejimini uygulayabilme konusunda takdir yetkisi tanındı.
Böylece çocuğun yaşı kadar somut olayın özellikleri, suçun niteliği ve diğer koşulların da değerlendirilmesinin önü açıldı.
Çocuklar cezaevine gönderilecek mi?
Düzenlemenin dikkat çeken başlıklarından biri de çocuk hükümlülerin infaz sistemine ilişkin oldu.
Yeni düzenlemeyle çocukların hapis cezalarının doğrudan çocuk eğitim evlerinde infaz edilmesi yerine, çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında infaza başlanması öngörülüyor.
Çocuğun iyi halli olduğunun tespit edilmesi halinde ise eğitim evlerine ayrılması mümkün olacak.
Ayrıca 12-18 yaş grubundaki çocukların; cinsiyet, fiziksel gelişim ve işlenen suçun türü gibi kriterler dikkate alınarak çocuk kapalı ceza infaz kurumlarının farklı bölümlerinde barındırılması düzenleniyor.
"Suça sürüklenen çocuk" ifadesi değişiyor
Çocuk Koruma Kanunu'nda kullanılan "suça sürüklenen çocuk" ifadesi de değiştiriliyor. Yeni düzenlemeyle bu ifade "adli süreçteki çocuk" olarak kullanılacak.
Çocuk hakkında kamu davası açılması halinde durumun, gerekli idari tedbirlerin alınabilmesi amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığının ilgili birimlerine bildirilmesi öngörülüyor.
Ayrıca ceza sorumluluğu bulunmayan adli süreçteki çocuklar için çocuklara özgü güvenlik tedbiri niteliğinde "yönlendirme tedbirleri" uygulanabilecek.
Sosyal inceleme zorunlu hale geliyor
15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunlu olacak.
15 yaşını doldurmuş çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılmaması halinde ise savcı, mahkeme veya çocuk hakimi bu kararın gerekçesini iddianamede ya da kararda göstermek zorunda olacak.
Çocuğun silaha erişmesine neden olana hapis
Yeni düzenlemeyle ailelerin ve silah sahiplerinin sorumluluğuna ilişkin de önemli bir hüküm getirildi.
Ateşli silahın gerekli dikkat ve özen gösterilmeden muhafaza edilmesi nedeniyle silahın bir çocuk tarafından ele geçirilmesine yol açan kişi, başka bir suç oluşmadığı takdirde 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla karşı karşıya kalabilecek.
Çocuklara bıçak satışına yeni yasak
Kanunla ayrıca çocukların bıçak ve çeşitli kesici-delici aletlere erişimini sınırlandıran yeni düzenlemeler getirildi.
Ruhsatlı iş yerleri dışında belirli kesici, delici veya yaralayıcı aletlerin satışının ve sergilenmesinin yasaklanması öngörülüyor. Bu hüküm 1 Aralık 2026'da yürürlüğe girecek.
18 yaşından küçük çocuklara bu tür aletlerin satılması, çocuklar tarafından satın alınması veya taşınması da yasaklanacak.
Yasağa aykırı hareket edenlere 5 bin lira, kabahate konu bıçak veya aletlerin sayı ya da nitelik bakımından vahim olması halinde ise 10 bin lira idari para cezası uygulanacak.
Yeni düzenlemeyle birlikte çocukların ağır suçlar karşısındaki ceza sorumluluğu yeniden şekillendirilirken, infaz sistemi, ailelerin sorumluluğu ve çocukların tehlikeli araçlara erişimi konusunda da daha sıkı kurallar getirildi.
