Çatışma Haberleri - Son Dakika Çatışma Haber Güncel Gelişmeler

Sudan 'da açlık krizi tırmanıyor

CARE International, Action Against Hunger, Uluslararası Kurtarma Komitesi, Mercy Corps ve Norveç Mülteci Konseyi tarafından 13 Nisan'da yayınlanan bir rapora göre, Sudan ordusu ile rakibi Hızlı Destek Kuvvetleri (RSF) arasındaki yaklaşık üç yıllık çatışma, ülkenin gıda sistemini harap ederek yaygın kıtlığa ve büyük ölçekli yerinden edilmelere yol açmıştır. 15 Nisan'da üçüncü yılına girmesi beklenen savaş, birçok tarlayı, yolu ve pazarı tahrip ederek tüm gıda tedarik zincirini aksatmıştı. Bu durum özellikle Kuzey Darfur ve Güney Kordofan eyaletlerinde çok daha vahim; buralarda birçok aile günde sadece bir öğün yemek yiyebiliyor, hatta tüm gün aç kalmak zorunda kalıyor veya hayatta kalmak için yaprak ve hayvan yemiyle besleniyor. Önemli bir destek kaynağı olan topluluk mutfaklarının kaynakları tükeniyor; ekonomik kriz ve iklim değişikliğinin etkileri ise durumu daha da kötüleştiriyor. Nisan 2023'te ordu ve RSF arasında patlak veren Sudan'daki çatışma, dünyanın en büyük insani krizlerinden birine yol açtı. 12 milyondan fazla insan yerinden edildi, 33 milyondan fazla insan ise insani yardıma muhtaç durumda. Birleşmiş Milletler'e göre, son üç yılda 40.000'den fazla insan hayatını kaybetti; ancak yardım kuruluşları gerçek sayının çok daha yüksek olabileceğine inanıyor. 2026 İnsani Yardım Planı, Sudan nüfusunun %61,7'sine denk gelen yaklaşık 28,9 milyon insanın ciddi gıda güvensizliğiyle karşı karşıya olduğunu gösteriyor. Uluslararası raporlar, etnik çatışmalar ve insan hakları ihlalleri de dahil olmak üzere çok sayıda şiddet olayını belgeliyor. El-Fasher ve Kadugli gibi bazı bölgelerde kıtlık doğrulandı, Um Baru ve Kernoi gibi yerlerde ise akut yetersiz beslenme göstergeleri acil durum seviyelerini aştı. Raporda, savaşın yalnızca tarımsal üretimi sekteye uğratmakla kalmadığı, aynı zamanda kıtlığı bir baskı aracı olarak kullandığı, çiftliklerin ve pazarların kasıtlı olarak yok edilmesi gibi durumlara da işaret ettiği belirtildi. Kadınlar ve kız çocukları, yiyecek ve su ararken şiddet ve tacize maruz kalma riski daha yüksek olan, en ağır şekilde etkilenen gruptur. Kadınların yönettiği hanelerin, erkeklerin yönettiği hanelere kıyasla gıda güvensizliği yaşama olasılığı üç kat daha fazladır.

Trump’ın temsilcileri Yeni ateşkes planı için Doha’da

ABD ve İsrail, İran ile çatışma sürecinde yeni bir ateşkes planı üzerinde çalışmalar yürütüyor. Reuters ajansı ve Axios internet sitesine göre, Washington ve Tel Aviv, önerilen planı sunarken, ABD yetkilileri Doğu Akdeniz’e giderek planı değerlendirdi. Yeni planın detayları Güvenilir bir kaynağın Reuters’a verdiği bilgiye göre, ABD ve İran “karşılıklı anlaşmaya dayalı bir plan” üzerinde çalışıyor. Plan Katar ve Umman aracılığıyla hazırlandı ve şu ana başlıkları içeriyor: -7 günlük geçici ateşkes ilanı. -Bu süre zarfında, taraflar doğrudan veya dolaylı görüşmeler yaparak kalıcı bir anlaşmaya ulaşmayı hedefleyecek. -İran, Hürmüz Boğazı’nda kontrolü elinde tutacak ve ABD üslerine yönelik saldırılarını durduracak. -ABD ve İsrail, İran’a ait tesislere ve yerleşim alanlarına hava saldırılarını sonlandıracak. Trump’ın Özel Temsilcileri Doha’ya Gitti Axios’un raporuna göre, Jared Kushner ve Steve Witkoff, Donald Trump’ın özel temsilcileri olarak Doha’ya giderek, planın detaylarını Katar ve Umman yetkilileriyle görüştü. ABD’li bir yetkili Axios’a şunları söyledi: “Bu, savaşın başlangıcından bu yana bizim için en kritik fırsat. Ateşkese hazırız, ancak İran’ın nükleer programına müdahale için tamamen hazırlıklı olması gerekiyor.” Tarafların tutumu Planın detayları hâlâ bazı şartlara bağlı: İran: Daha önce ABD’nin koşullarını kısmen reddetmişti. Ancak kaynaklara göre, askeri ve ekonomik baskılar nedeniyle Tahran şimdi daha “yumuşak” bir tutum sergiliyor ve plan üzerinde görüşmeye hazır. ABD: Trump, birkaç gün önce İran’ın “şartsız teslim olmaması durumunda” anlaşma olmayacağını açıklamıştı. Ancak Kushner ve Witkoff’un Doha’ya gönderilmesi, diplomatik kapıların hâlâ açık olduğunun bir göstergesi. Uluslararası baskı Planın açıklanması, uluslararası kamuoyunda da yankı buldu. Özellikle Avrupa ve Çin, Hürmüz Boğazı’ndaki tedarik sıkıntısı ve petrol fiyatlarının 110 dolara çıkması nedeniyle ekonomik zarar yaşamıştı. İki rapor, Çin’in sessizce Tahran üzerinde baskı kurduğunu, Avrupa ülkelerinin ise Trump’tan diplomasi için fırsat talep ettiğini aktarıyor. Plan uygulanırsa Bu plan hayata geçirilirse, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı saldırılarla başlayan çatışmanın ardından ilk ateşkes olacak. Saldırılar, Ali Hamaney’in bazı hedeflerinde can kaybına ve İran’daki birçok tesisin zarar görmesine yol açmıştı.

İran, ABD ordusunun gelişine hazır olduklarını bildirdi. Petrol fiyatları varil başına 116 dolara yükseldi.

Küresel gösterge petrol olan Brent petrol, Pazartesi sabahı %3'ten fazla artarak varil başına 116 doları aştı. Bu son yükseliş, küresel gösterge petrol fiyatını, fiyatların kısa süreliğine varil başına 119 dolara ulaştığı 19 Mart'tan bu yana en yüksek seviyesine taşıdı. İran, ABD ordusunun gelişini beklediklerini hazır olduğunu söylüyor. Bu artış, İran'ın ABD'nin kara işgaline hazır olduğunu açıklamasının ardından geldi; Parlamento Başkanı, Tahran'ın bölgesel müttefiklerini "yakmak" ve "cezalandırmak" için ABD birliklerinin gelişini beklediği uyarısında bulunmuştu. ABD ordusunun İran'a saldırı düzenlemeye hazırlandığı bildiriliyor. Fotoğraf: CENTCOM ABD ordusunun açıklamasına göre, ABD Ortadoğu'ya binlerce deniz piyadesi konuşlandırdı ve iki dalgadan ilki geçen Cuma günü bir amfibi hücum gemisiyle bölgeye ulaştı. Washington Post, ABD'li yetkililere atıfta bulunarak, Pentagon'un İran'da haftalarca sürecek kara operasyonlarına hazırlandığını, ancak Başkan Donald Trump'ın planı onaylayıp onaylamayacağının henüz belirsiz olduğunu bildirdi. Reuters ayrıca Pentagon'un kara kuvvetlerini de içerebilecek askeri seçenekleri değerlendirdiğini bildirdi. Kızıldeniz'den gelen ek bir tehdit. Yemen'deki Husi isyancılarının son dönemde çatışmalara dahil olması da petrol fiyatlarındaki artışa katkıda bulundu; zira çatışmalar Kızıldeniz üzerinden bölgedeki diğer su yollarını da etkilemeye devam edebilir. Bilindiği üzere, ABD ve İsrail ile yapılan önceki savaşlarda Husi milisleri, özellikle Orta Doğu ve çevresindeki bölgelerden dünyaya petrol ve diğer malların taşınmasında Hürmüz Boğazı kadar önemli bir rol oynayan Bab el-Mandeb Boğazı başta olmak üzere, bu deniz bölgesinden geçen birçok gemiye saldırmıştı. Hürmüz Boğazı'nın ardından Kızıldeniz'deki Bab el-Mandeb Boğazı da Orta Doğu çatışması nedeniyle tıkanma riskiyle karşı karşıya. Fotoğraf: GI Daha önce de bilindiği gibi, İran'ın ABD-İsrail savaşına misilleme olarak Hürmüz Boğazı'nı kapatması, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzının yaklaşık beşte birini sekteye uğratarak dünyayı son on yılların en büyük enerji krizine sürükledi. Savaşın başlamasından bu yana petrol fiyatları yaklaşık %60 arttı; bu durum dünya çapında yakıt fiyatlarını yükseltti ve birçok ülkeyi enerji tasarrufu için acil önlemler almaya zorladı. Çatışmalar önemli ölçüde tırmandı. Çatışma ikinci ayına girerken, azalma belirtisi göstermedi. İsrail ordusu, Pazar akşamına kadar geçen 24 saat içinde, aralarında Tahran'ın da bulunduğu İran'ın orta ve batı bölgelerine 140'tan fazla hava saldırısı düzenlediğini ve balistik füze fırlatma rampaları ve füze depolama tesislerinin de bulunduğu hedefleri vurduğunu açıkladı. İran devlet medyası, saldırıların Mehrabad havaalanını ve kuzeydeki Tebriz şehrindeki bir petrokimya tesisini hedef aldığını bildirdi. 29 Mart'ta ABD ve İsrail'in saldırısının ardından Tebriz petrokimya tesisinde büyük bir yangın çıktı. Dünya Sağlık Örgütü direktörü, İsrail'in güney Lübnan'daki genişletilmiş askeri operasyonlarının, daha önce 51 sağlık çalışanının hayatını kaybetmesinin ardından "bir" sağlık çalışanının daha ölümüne yol açtığını söyledi. Yarı resmi Mehr haber ajansına göre, Pazar günü Tahran'da Katar'ın Al-Araby televizyon kanalının bulunduğu bir binaya saldırı düzenlendi. "Füze bize isabet etti. Tavan ve her şey üzerimize çöktü... Burada askeri hedef yoktu," dedi Al-Araby'nin kameramanı Mohammadreza Shademan. Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA), İran'ın Cuma günü saldırıya uğradığını duyurduğu Hondab'daki ağır su tesisinin ağır hasar gördüğünü ve artık faaliyette olmadığını Pazar günü açıkladı. BM nükleer gözlem kuruluşuna göre, tesiste kamuoyuna açıklanan herhangi bir nükleer madde bulunmuyordu. Cephenin diğer tarafında ise, İsrail'in güneyinde, Beer Şeva kenti yakınlarındaki bir kimya fabrikası da İran'dan gelen çok sayıda saldırıyı püskürtmeye devam eden İsrail'in saldırılarında füze veya füze parçalarıyla vuruldu. Bunun üzerine yetkililer, bölgede "tehlikeli maddeler" bulunması nedeniyle sakinleri bölgeden uzak durmaları konusunda uyardı. Bir başka füze de, birçok askeri üsse yakın bir bölge olan Beer Şeva'daki yerleşim alanlarının yakınındaki açık bir alana isabet ederek 11 kişiyi yaraladı. İsrailli bir yetkili, İsrail'in İran'a yönelik saldırılarına devam edeceğini ve bu harekatı azaltma niyetinde olmadığını söyledi. Bu arada ABD'de, giderek daha da popülerliğini kaybeden savaş, Trump'ın Cumhuriyetçi partisi üzerinde baskı oluşturdu. Hafta sonu boyunca, ülke genelindeki birçok şehirde milyonlarca insan "Kral Yok" sloganıyla çatışmayı protesto etmek için sokaklara döküldü. Pakistan, çatışmayı sona erdirmek için görüşmeler yürütüyor. Artan gerilimler arasında Pakistan, Pazar günü yaptığı açıklamada, İran'daki çatışmayı sona erdirmek için önümüzdeki günlerde "anlamlı görüşmeler" yapmaya hazırlandığını belirtti. Bölge dışişleri bakanları arasındaki görüşmelerin ardından konuşan Pakistan Dışişleri Bakanı İshak Dar, bölgedeki çatışmaya hızlı ve kesin bir son verilmesi için olası seçeneklerin yanı sıra ABD ve İran arasında İslamabad'da yapılabilecek potansiyel görüşmeleri ele aldıklarını söyledi. "Pakistan, önümüzdeki günlerde iki taraf arasında devam eden çatışmaya kapsamlı ve kalıcı bir çözüm bulmayı amaçlayan anlamlı görüşmelere ev sahipliği yapmaktan ve bu görüşmeleri kolaylaştırmaktan onur duyacaktır," dedi. ABD ve İran'ın görüşmelere katılmayı kabul edip etmediği ise henüz belirsizliğini koruyor.

Trump karşıtı 'No Kings' protestoları Amerika Birleşik Devletleri genelinde yeniden alevlendi.

ABD’de Donald Trump yönetimini ikinci yılına girilirken, ülke tarihini sarsan dev bir protesto dalgası yaşandı. 50 eyaletin tamamında eş zamanlı olarak sokağa dökülen milyonlarca kişi, Beyaz Saray’a bu sloganla seslendi: “No Kings” . Yaklaşık 9 milyon kişinin katıldığı tahmin edilen gösteriler, ABD tarihindeki en kitlesel eylemlerden biri olarak kayıtlara geçti. Etkinliğe katılan Senatör Bernie Sanders da vatandaşların ülkenin geleceğini şekillendirmedeki rolünü vurgulayarak demokratik ilkelerin korunması çağrısında bulundu. Büyük çaplı gösteriler yalnızca Minnesota ile sınırlı kalmadı; New York, Los Angeles, Philadelphia, Dallas ve Washington, D.C. dahil olmak üzere birçok şehirde de kaydedildi. Dikkat çekici bir şekilde, bu etkinliklerin yaklaşık üçte ikisi büyük şehirlerin dışında gerçekleşti ve bu da hareketin giderek artan etkisini gösterdi. Dallas'ta protestocular ve karşı protesto grupları arasında çeşitli çatışmalar yaşandı. Güvenlik ve düzeni sağlamak amacıyla kolluk kuvvetleri çok sayıda tutuklama gerçekleştirdi. Reuters/Ipsos anketine göre, Başkan Donald Trump'ın onay oranı şu anda %36 seviyesinde olup, Beyaz Saray'a dönüşünden bu yana en düşük seviyesinde bulunuyor. Bu arada, Cumhuriyetçiler protestoları eleştirerek, bazı aşırı görüşlerin güçlendirildiğini savundular ve muhalif politikacıların hareketi açıkça desteklemesinden endişe duyduklarını dile getirdiler. Gözlemciler, protesto dalgasının, Amerika Birleşik Devletleri'nin yıl sonundaki ara seçimlere hazırlık dönemine girdiği ve geleneksel olarak Cumhuriyetçi Parti'nin kalesi olarak kabul edilen bölgeler de dahil olmak üzere birçok eyalette siyasi kampanyaların arttığı işaretlerinin görüldüğü bir dönemde gerçekleştiğine inanıyor. Washington'da protesto gösterisine katılan 45 yaşındaki Morgan Taylor, Trump'ın İran'daki askeriharekatına öfkelendiğini belirterek, bunu "anlamsız bir savaş" olarak nitelendirdi. "Kimse bize saldırmadı. Orada olmamıza gerek yoktu" dedi. “Kral Yok” hareketi Haziran 2025'te başlatıldı ve hızla ülke geneline yayıldı. Protestolar, organizatörlerin ABD ve İsrail'in İran'a yönelik hava saldırılarına karşı harekete geçilmesi çağrısında bulunduğu bir ortamda gerçekleşti; bu çatışma dördüncü haftasına girmişti. Hollywood’un efsane aktörü Robert De Niro, New York’taki eylemlerin sembol ismi oldu. Ünlü oluncu meydanları dolduran yüz binlere, şu sözlerle hitap etti: ABD’de Trump yönetimini ikinci yılına girilirken, ülke tarihini sarsan dev bir protesto dalgası yaşandı. 50 eyaletin tamamında eş zamanlı olarak sokağa dökülen Yaklaşık 9 milyon kişi, Beyaz Saray’a bu sloganla seslendi: “No Kings” Robert De Niro, eylemlerin sembol ismi oldu. pic.twitter.com/FW5sl59ICC — 724.guncelhaber (@724guncelhaber) March 30, 2026 “Her lanet olası günde yeni ve çılgın bir şey oluyor. Ama bugün farklı! Çünkü ülke genelinde; şehirlerde, kasabalarda, fabrikalarda ve çiftliklerde milyonlarca insan bir araya gelip tek bir ağızdan haykırıyor: KRALA HAYIR!”

Suudi Arabistan, İran'a karşı misilleme uyarısında bulundu

Suudi Arabistan Dışişleri Bakanı Faysal bin Ferhan Al Suud, İran'ın ülke topraklarına düzenlediği saldırıların ardından yaptığı açıklamada, "Gösterilen sabır sınırsız değil. Onların bir günü mü var, iki gün mü, bir hafta mı? Bunu önceden bildirmeyeceğim. Umarım bugün yapılan toplantının mesajını anlarlar, hızlıca yeniden değerlendirme yaparlar ve komşularına saldırmayı bırakırlar. Ancak bu bilgeliklerinin olduğundan şüpheliyim" dedi. ABD, İsrail ve İran arasındaki çatışma, azalma belirtisi göstermeden üçüncü haftasına girdi ve küresel enerji arzında benzeri görülmemiş aksamalara neden oldu. Gerilim, İran'ın 18 Mart'ta İsrail'i dev Güney Pars doğalgaz sahasındaki tesislerine saldırmakla suçlamasının ardından tırmandı ve petrol fiyatlarında ani bir artışa yol açtı. Misilleme olarak Tahran, Körfez genelinde ABD ve İsrail çıkarlarıyla bağlantılı petrol ve doğalgaz hedeflerine saldırma sözü verdi ve Katar ile Suudi Arabistan'daki hedeflere füze fırlattı. Riyad'da Suudi Arabistan Savunma Bakanlığı , şehre doğru gelen dört balistik füzenin düşürüldüğünü doğruladı; ancak füzelerden bazı parçalar başkentin güneyindeki bir petrol rafinerisinin yakınlarına düştü. Savaşın başlamasından bu yana başkent Riyad'da birçok sakin ilk kez patlama sesleri duydu veya telefonlarına acil durum uyarı mesajları aldı. Çatışmanın patlak vermesinden bu yana Suudi Arabistan, İran'dan yüzlerce füze ve insansız hava aracı saldırısıyla karşı karşıya kaldı; ancak yetkililer, saldırıların büyük çoğunluğunun hava savunma sistemleri tarafından başarıyla engellendiğini söylüyor. Katar ve BAE'nin petrol ve doğalgaz tesisleri de aynı gün benzer saldırılara maruz kaldı; bu da enerji savaşının yaygın boyutunu ortaya koyuyor. Birleşik Arap Emirlikleri, Ürdün, Katar ve Suriye de dahil olmak üzere yaklaşık 12 ülkenin üst düzey diplomatlarının katıldığı bir istişare toplantısının ardından düzenlenen basın toplantısında konuşan Prens Faysal bin Farhan, İran'ı komşularına karşı önceden planlanmış düşmanca eylemler gerçekleştirmekle suçladı. Dikkat çekici bir şekilde, yetkililer savaşı görüşürken bile, konferansın yapıldığı otelin yakınlarındaki bir bölgeden füze fırlatıldığı görüldü. Farhan şunları vurguladı: "İran'dan gelen bu baskı siyasi ve ahlaki açıdan ters tepecektir ve gerekli gördüğümüz takdirde askeri harekât düzenleme hakkımızı saklı tutuyoruz." Suudi Arabistan ve İran, yıllarca süren düşmanlığın ardından 2023'te diplomatik ilişkileri yeniden kurarak gerilimleri azaltmaya çalışsalar da, son askeri eylemler bu çabaları boşa çıkarıyor. Özellikle Suudi Arabistan'ın İran'a tekrar saldırması durumunda, Orta Doğu'daki çatışma resmen genişleyecek ve yeni bir seviyeye tırmanacaktır.

ABD Terörle Mücadele Merkezi Direktörü Joe Kent, savaş nedeniyle istifa etti.

ABD’nin İsrail ortaklığında İran’a yönelik askeri operasyonları devam ederken, ABD Ulusal Terörle Mücadele Merkezi (NCTC) Direktörü Joe Kent, ABD Başkanı Donald Trump’a yönelik kaleme aldığı mektubu kamuoyuyla paylaşarak, İsrail'in etkili olduğu düşünülen İran’a yönelik müdahaleler sebebiyle görevinden ayrıldığını duyurdu. Kent mektupta, "Kapsamlı bir değerlendirme sürecinin ardından Ulusal Terörle Mücadele Merkezi Direktörlüğü görevimden bugün itibarıyla istifa etme kararı aldım. Süregelen İran müdahalesini, vicdani olarak kabul etmem mümkün değil. İran, ülkemiz için doğrudan bir tehdit teşkil etmiyordu ve bu müdahalelerin, İsrail ve onun ABD’deki güçlü lobi faaliyetleri neticesinde başlatıldığı açıktır" ifadelerini kullandı. Mektubunda Trump’ın 2016, 2020 ve 2024 seçim kampanyalarında vurguladığı savaş karşıtı söylemleri desteklediğini belirten Kent, "2025 yılı Haziran ayına kadar Orta Doğu’daki çatışmaların Amerika’yı sevenlerinin hayatlarına mal olan ve ulusumuzun kaynaklarını tüketen bir kısır döngü olduğunu öngörüyordunuz" şeklinde yazdı. İran saldırısında İsrail lobisi ve medyasının ABD yönetimini etkilediğini vurguladı Joe Kent, "Bu yönetimin ilk dönemlerinde, üst düzey İsrailli yetkililer ve Amerikan medyasının önde gelen isimleri, ‘Önce Amerika’ politikalarınızı zayıflatmak ve İran ile çatışmayı körüklemek amacıyla savaş yanlısı bir atmosfer yaratmayı amaçlayan yanıltıcı bir kampanya yürüttü. Bu kapalılık içinde yürütülen propaganda, sizi İran’ın ABD’ye yönelik acil bir tehdit oluşturduğu ve hızlı bir müdahaleyle zafer kazanabileceğinize inandırmak için kullanıldı. Bu bir yanılgıydı ve İsrail’in daha önce ülkemizi, binlerce vatandaşımızın hayatına mal olan Irak savaşına sürüklemek için kullandığı taktiklerin bir tekrarıydı. Bu hatayı tekrar etmemeliyiz" açıklamasını yaptı. Joe Kent : Gelecek nesilleri savaşa göndermeyi onaylayamam 11 kez cepheye gitmiş bir gazi olduğunu ve eşini İsrail kaynaklı bir çatışma sonucu kaybettiğini belirten NCTC Direktörü Kent, "Amerikan halkına hiçbir fayda sağlamayan ve Amerikalıların büyük bedeller ödediği bir çatışma için, gelecek nesilleri savaşa ve ölüme göndermeyi desteklemem" dedi. İstifa mektubunda Kent, "İran’daki eylemlerimizi ve bunları kimin adına yaptığımızı dikkatlice değerlendirmenizi rica ediyorum. Şimdi cesur kararlar alma zamanı. Ya yön değiştirip ülkemiz için yeni bir yol haritası çizersiniz ya da daha fazla gerileme ve kaosa doğru sürüklenmemize izin verirsiniz. Seçim sizin elinizde" ifadesini kullandı. NCTC, ABD Ulusal İstihbarat Direktörlüğü’ne bağlı olarak faaliyet gösteriyor. NCTC Direktörü, ABD’nin terör ve uyuşturucuyla mücadele çabalarına liderlik ediyor ve doğrudan başkana danışmanlık yapıyor. ABD Ulusal İstihbarat Direktörlüğü görevinde ise daha önce İran ile çatışmaya açıkça karşı çıkan ancak son operasyonlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapmayan Tulsi Gabbard görev yapıyor.

Devlet Bahçeli ’den Kadir Gecesi mesajı

Bahçeli, mesajında Ramazan ayının manevi önemine dikkat çekerek, İslam coğrafyasındaki çatışma ve savaşların yarattığı olumsuzluklara vurgu yaptı. Bahçeli, özellikle İsrail’in Mescid-i Aksa başta olmak üzere bölgedeki eylemlerine değinerek, Müslümanların maruz kaldığı zulmün son bulması gerektiğini ifade etti. Bahçeli,“Onbeş gündür kapalı tutulan ilk kıblemiz Mescid-i Aksa’nın hüznü hepimizin, Müslümanım diyen herkesin yürek sızısıdır. Bu zulüm mutlaka son bulmalıdır” ifadelerini kullandı. Devlet Bahçeli, Kadir Gecesi’nin bir öz eleştiri ve vicdan muhasebesi zamanı olduğunu belirterek, Türk milleti ve Türk-İslam alemi için kardeşlik, birlik ve dayanışma çağrısı yaptı. Bahçeli, mesajında şunları kaydetti: “Kadrini ve kıymetini hakkıyla ifa etmeyi ümit ettiğim bugünkü Kadir Gecemizde, kendimize dönerek yanlışların nerede yapıldığını, açıkların nerede verildiğini, zaaf ve zayıflıkların nerelerde tebarüz ettiğini temiz bir vicdan eşliğinde teşhis edip buna muvafık tedbirler almak tarihi bir sorumluluktur.” Bahçeli mesajını, “Aziz Türk milletinin, Türk-İslam aleminin, yurt içinde ve yurt dışında yaşayan bütün vatandaşlarımızın Kadir Gecesi mübarek olsun. Cenab-ı Allah Türk milletinin ve gönül coğrafyamızda onurlu bir hayat mücadelesi veren kardeşlerimizin yardımcısı olsun” sözleriyle tamamladı.

İran'daki çatışmalar nedeniyle 'kara yağmur' ortaya çıktı. Kirlilik on yıllarca sürebilir.

8 Mart'ta, sosyal medyayı takip ederken ve akrabalarıyla iletişime geçmeye çalışırken, İranlı araştırmacı Nejat Rahmanian, Tahran'a yağan "kara yağmur" fenomeni hakkında bir yazı okudu. Bu görüntü ona tanıdık geldi. Saatler önce İsrail insansız hava araçları, İran'ın başkenti Tahran'ın dışındaki büyük petrol depolama tesislerine ve rafinerilerine saldırmıştı. Saldırılar yakıtın tutuşmasına ve yoğun siyah duman bulutlarının oluşmasına neden olmuştu. Yangınlardan çıkan duman, bulutlar ve yağmurla karışarak şehre "kara yağmur" olarak düşüyor ve beraberinde birçok zehirli kimyasal madde taşıyor. İsrail'in petrol rafinerilerini bombalaması, yağmur sularını kirleterek asit yağmuruna ve İran'ın başkenti Tahran üzerinde zehirli bir kara bulut oluşmasına neden oldu. Kaynak: Sosyal Medya Bradford Üniversitesi'nde (İngiltere) kimya ve petrol mühendisliği profesörü olan Rahmanian, bu sahnenin kendisine yaklaşık 35 yıl önce Tahran'da meydana gelen benzer bir olayı hatırlattığını söyledi. Dışarıda kurumaya bırakılan kıyafetlerin garip lekelerle kaplı olduğunu ve havanın ağırlaştığını anlattı, ancak yerel halk bunun nedenini anlamadı. Daha sonra bilim insanları , sisin kaynağının Körfez Savaşı sırasında ABD ve müttefikleriyle savaşırken Irak güçleri tarafından ateşe verilen Kuveyt'teki petrol kuyuları olduğunu belirledi. Çin Bilimler Akademisi'nden Jiamao Zhou liderliğindeki 2018 tarihli bir çalışma, hidrokarbon ve kükürt dioksit içeren dumanın İran üzerinde sürüklenerek yaygın kirliliğe neden olduğunu ve Himalayalar'daki buzulların erimesine katkıda bulunduğunu gösterdi. Sağlık riskleri ve uzun vadeli kirlilik Bölgedeki çatışma üçüncü haftasına girdi ve benzer kirleticileri salmaya devam ediyor. Uzmanlar, emisyon kaynağının şehre çok yakın olması nedeniyle, bu seferki etkinin Tahran ve yaklaşık 18,5 milyon insanın yaşadığı çevredeki metropol alanı için daha şiddetli olabileceğine inanıyor. Çevre ve Çatışma Gözlemevi (CEOBS) CEO'su Doug Weir, petrol tesislerinin savaşlarda sıklıkla hedef alındığını ancak Tahran gibi büyük bir şehrin yakınında nadiren bulunduğunu söyledi. CEOBS'ye göre, devam eden çatışmalar sırasında potansiyel çevresel risk oluşturan 300'den fazla olay kaydedildi. Füzeler ve bombalar patlatıldığında, havaya, toprağa ve suya ağır metaller ve zehirli maddeler salabilir; bu maddeler on yıllarca kalabilir ve uzun vadeli sağlık tehlikesi oluşturabilir. Weir, Tahran yakınlarındaki petrol depolama tesislerine yapılan saldırının mevcut çatışmanın en büyük kirlilik olayı olduğunu savunuyor. Dünya Sağlık Örgütü'ne (DSÖ) göre, İranlı yetkililer başlangıçta asit yağmurunun cilt yanıklarına ve akciğer hasarına neden olabileceği endişesiyle insanlara evde kalmalarını tavsiye etmişti. Kaliforniya Üniversitesi, Berkeley'de yardımcı doçent olan David JX Gonzalez, kirleticilerin özellikle küçük çocuklar ve hamile kadınlar için solunum sistemi üzerinde ciddi etkilere sahip olabileceği konusunda uyardı. İranlı bir mühendis ise, ailesinin Tahran'dan ülkenin kuzeyine taşındığını, çünkü birçok insanın çatışmalara katlanabileceğine ancak kötü hava kalitesi ve "kara yağmur" fenomeniyle başa çıkmakta zorlanacağına inandığını söyledi. Tahran zaten ciddi bir kirlilik sorunuyla karşı karşıyaydı. Çatışmaların başlamasından önce bile Tahran ciddi kirlilik sorunlarıyla karşı karşıyaydı. Yapılan araştırmalar, şehrin havasında ve suyunda yüksek konsantrasyonlarda partikül madde ve kurşun, kadmiyum, krom ve nikel gibi ağır metallerin yanı sıra, fosil yakıtların ve atıkların yakılmasından kaynaklanan kükürt dioksit de dahil olmak üzere zehirli gazların bulunduğunu ortaya koydu. Atina Ulusal Gözlemevi'nde görevli fizikçi Dimitris Kaskaoutis'e göre, şehrin çevresindeki yoğun trafik ve ağır sanayi, emisyonların ana kaynaklarıdır. Coğrafi konumu da kirlilik sorununu daha da kötüleştiriyor; çünkü Tahran, hava sirkülasyonunu engelleyen ve sıcaklık tersine dönmesine neden olan Alborz Dağları'nın eteklerinde yer alıyor ve bu da kirleticilerin haftalarca hatta aylarca alt atmosferde hapsolmasına yol açıyor. Normalde yağmur kirliliği temizlemeye yardımcı olur, ancak 8 Mart olayında şiddetli yağışlar durumu daha da kötüleştirmiş olabilir. Kaskaoutis'e göre, petrol yangınları yağmurla birleştiğinde, suda çözünmüş kirleticiler daha zehirli hale gelir ve vücuda kolayca emilir; bu da sinir sistemini, dolaşım sistemini, böbrekleri, karaciğeri ve diğer birçok organı etkileyebilir.

Trump, NATO'yu uyardı.

ABD Başkanı Donald Trump , Financial Times'a verdiği kısa bir röportajda , ABD'nin Rusya ile savaşında Ukrayna'yı desteklediği için Avrupa'nın da Hürmüz Boğazı konusunda yardım etmesini beklediğini söyledi. Boğazın kapanması dünya petrol fiyatlarının fırlamasına neden oldu. "Eğer hiçbir yanıt gelmezse veya yanıt olumsuz olursa, bunun NATO'nun geleceği için çok kötü olacağını düşünüyorum," dedi Trump. ABD lideri, Çin'in Hürmüz Boğazı'ndaki gerginliğin çözümüne yardımcı olmaması halinde, Pekin'de Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ile yapacağı üst düzey görüşmeyi erteleyebileceğini de sözlerine ekledi. Trump, "Zirveden önce bunu bilmek istiyoruz," diyerek, Çin'in de birçok Avrupa ülkesi gibi Amerika Birleşik Devletleri'nden daha çok Körfez petrolüne bağımlı olduğunu belirtti. Beyaz Saray yetkilisi, "Mantıklı olan, bu boğazdan fayda sağlayanların orada kötü bir şey olmamasını sağlamaya yardımcı olmalarıdır" diye savundu. Başkan Trump, Financial Times'a verdiği demeçte, ne tür bir yardım istediği sorulduğunda, mayın temizleme gemilerinin yanı sıra "İran kıyılarında faaliyet gösteren bazı kötü adamları etkisiz hale getirecek kişiler" istediğini söyledi. Ortadoğu'daki çatışmanın ne zaman sona ereceğine dair belirsizlik, petrol piyasalarını sarsarak, arz riskleri nedeniyle ham petrol fiyatlarının son iki haftada hızla yükselmesine neden oldu. 15 Mart'ta ABD WTI ham petrol fiyatları %2,5 artışla varil başına 100,22 dolardan, Brent ham petrol fiyatları ise %2,9 artışla varil başına 106,11 dolardan işlem görmeye başladı. Son günlerde Trump yönetimi, ABD, İsrail ve İran arasında 28 Şubat'ta başlayan çatışmadan bu yana neredeyse tamamen kapalı olan ve dünyanın hayati önem taşıyan denizcilik yollarından biri olan HürmüzBoğazı'ndan gemilerin geçişine eşlik etmek için ABD müttefiklerinden yardım istediğine dair sinyaller verdi. 15 Mart'ta ABD'nin Birleşmiş Milletler Büyükelçisi Mike Waltz, ABD'nin İran ile yaşanan çatışma sırasında Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere refakat edilmesi konusunda uluslararası müttefiklerden yardım istediğini söyledi. CNN'de konuşan Waltz, "Başkan Donald Trump tüm dünyaya çağrıda bulunuyor çünkü tüm dünya etkileniyor. İran ekonomilerinizi rehin tutamaz ve biz de onların kendi ekonomilerini korumak için bu harekete katılmalarını memnuniyetle karşılıyor, teşvik ediyor ve hatta rica ediyoruz" dedi. Wall Street Journal , ABD'li yetkililere atıfta bulunarak, Trump yönetiminin, muhtemelen bu hafta içinde, birkaç ülkenin Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere eşlik etmek üzere uluslararası bir koalisyon kurma konusunda anlaştığını duyurmayı planladığını bildirdi. Ancak, bu operasyonların çatışma sona ermeden önce mi yoksa sonra mı başlayacağı konusunda görüşmeler devam ediyor. Aslında birçok ülke, ilgili riskler nedeniyle, çatışmalar sona erene kadar bu tür refakat görevlerini üstlenmeye dair henüz kamuoyuna açık bir taahhütte bulunmadı.